Àwọn ìbéèrè ìgbálẹ̀ méjì dún bíi kanna, ṣùgbọ́n wọ́n nílò ẹ̀rí oríṣi ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ìpàdé wo ni ó kan àdírẹ́sì yìí ni a lè dáhùn láti inú àkọsílẹ̀ ìsopọ̀ àti ṣíṣàn. Ẹni wo ni ó ṣí ojú ìwé yìí ni a kò sábà lè dáhùn, ó kéré tán kì í ṣe láti inú àwọn àkọsílẹ̀ yẹn. Yíyan olùkójọ ṣáájú yíyan ìbéèrè ni ọ̀nà tí ẹgbẹ́ nẹ́tíwọ́kì fi ń pari ní fífi orúkọ agbàlejò hàn gẹ́gẹ́ bí ìtàn ìwíwò ojú ìwé.

Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ tí ìgbálẹ̀ kan gbọdọ̀ fi múlẹ̀

Kọ ìbéèrè náà gẹ́gẹ́ bí gbólóhùn tí ó ní olùṣe, ọ̀rọ̀-ìṣe àti àkókò. Ìbáwí yẹn nìkan ṣí àlàfo láàrín àkọsílẹ̀ ìpàdé àti wíwo ojú ìwé payá. Àkọsílẹ̀ ìpàdé fi múlẹ̀ pé a gba ìdánimọ̀ kan, fún àkókò kan, pẹ̀lú àdírẹ́sì tí a fún ní abẹ́ ìlànà tí a kọ sílẹ̀, kò sì lè fi múlẹ̀ ojú ìwé tí ẹnikẹ́ni kà nítorí kò tíì rí ìbéèrè náà rí.

Fi àmì sí ìṣàyẹ̀wò náà kí o tó ṣe àpẹẹrẹ ìkójọ. Pápá tí a dárúkọ fún ojú ìwé tí a bẹ̀ wò ṣùgbọ́n tí ó ń tọ́jú orúkọ tí a yanjú ní ti gidi jẹ́ àṣìṣe ọjọ́ iwájú, kì í ṣe ìrọ̀wọ́n. Àwọn orúkọ pápá ń gbé pẹ́ ju àwọn ènìyàn tí wọ́n yàn wọ́n lọ, nítorí náà yan àwọn tí ó ṣàlàyé ẹ̀rí kì í ṣe ìparí.

Ohun tí àkọsílẹ̀ kọ̀ọ̀kan lè àti kò lè gbèjà

Oríṣi àkọsílẹ̀ mẹ́rin ń farahàn nínú fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo àpẹẹrẹ ìgbálẹ̀, ọ̀kọ̀ọ̀kan sì ń dáhùn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Pa wọ́n mọ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ nínú ìjábọ̀ àti nínú ojú tọ́ọ̀nà, nítorí pípa wọ́n pọ̀ ni ọ̀nà tí àwárí tí a lè gbèjà fi di ohun ìtìjú.

The question being askedRecord that can answer itWhat that record provesWhat still needs a join
Was this address contacted?Flow recordThe connection five-tuple and when it was seenWhich session held the address at that moment
Which account held that address?Session logWhich identity authenticated and the tunnel address it receivedWhich device or person used that account
Was this name looked up?Resolver queryThat this resolver was asked for this nameWhether a page was fetched, and by whom
Was this page viewed?Proxy or application transactionThe request and identity recorded inside that application's scopeTraffic outside that application's visibility
Who was the person?None of the four on its ownAn account in use, at bestA named human, whenever accounts are shared

Ka ọ̀wọ̀n ìkẹyìn pẹ̀lú ìṣọ́ra bíi ti àárín. Àkọsílẹ̀ ṣíṣàn ń ṣàlàyé àwọn àdírẹ́sì àti ibudo, ìwá àfòyemọ̀ àdírẹ́sì kò sì tún orúkọ tí ẹrọ ìwíwò ojú ìwé lò kọ́, nítorí àdírẹ́sì kan lè gbà ọ̀pọ̀lọpọ̀ ojú ìwé tí kò ní ìsopọ̀. Ìbéèrè olùyọjáde fi hàn pé a béèrè ìbéèrè kan, kì í ṣe pé a fi ojú ìwé hàn. Orúkọ agbàlejò tí ó hàn nígbà ìjíròrò TLS kò tún jẹ́ ọ̀nà ìbéèrè tí a fi àmì sí.

Ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú ìwọ̀nyí jẹ́ ìṣàyẹ̀wò gidi, kò sì sí ọ̀kan nínú wọn tí í ṣe ìṣàyẹ̀wò tí àwọn ènìyàn ń rò. Ẹrọ ìwíwò ojú ìwé tí ó tẹnu mọ́ olùyọjáde tí a fi àmì sí tirẹ̀ wà ní òde ààlà tí a ń ṣọ́, ìtúpalẹ̀ kò sì lè gbà padà ohun tí ìkọsílẹ̀ kò rí rí. Àlàfo yẹn yẹ kí ó wà nínú ìjábọ̀ gẹ́gẹ́ bí ààlà tí a sọ, kì í ṣe àkọsílẹ̀ ìsàlẹ̀ ojú ìwé.

Àwọn ìwá àfòyemọ̀ àti àwọn ìdáhùn láti inú kásẹ̀

Àwọn ẹrọ ìwíwò ojú ìwé ń yanjú orúkọ ṣáájú, nígbà mìíràn láì gbé ohunkóhun. Wọ́n tún ń dáhùn láti inú kásẹ̀ láì fi ìbéèrè tuntun ránṣẹ́ sí olùyọjáde tí ìwọ ń ṣọ́, èyí tí ó túmọ̀ sí pé àìsí ìbéèrè kì í ṣe àìsí ìbẹ̀wò. Àwọn ìhùwàsí méjèèjì yìí ń fọ́ ìdọ́gba rírọrùn láàrín àkọsílẹ̀ DNS àti ìtàn ìwíwò ojú ìwé.

DNS over HTTPS ń fi ààlà kejì kún. Ẹrọ ìwíwò ojú ìwé tàbí ohun èlò àlejò tí ó ní olùyọjáde tirẹ̀ kì í béèrè ohunkóhun lọ́wọ́ olùkọsílẹ̀ àjọ náà. Àwọn ìdúnàdúrà gidi ń wá kìkì láti inú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ohun èlò náà fúnra rẹ̀ tàbí láti inú aṣojú tí ìwọ ṣe àtìlẹ́yìn ìkọsílẹ̀ rẹ̀ ní gbangba. Ojú tọ́ọ̀nà HTTPS CONNECT lasan kì í fún aṣojú ní ìwò kankan sí àwọn ọ̀nà ojú ìwé tí ó wà nínú rẹ̀. Níní nẹ́tíwọ́kì kì í ṣe àṣẹ láti yí àpẹẹrẹ ìgbẹ́kẹ̀lé ohun èlò náà padà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.

Àdírẹ́sì jẹ́ ti ìpàdé, kì í ṣe ti ènìyàn

Àkọsílẹ̀ ṣíṣàn tí ó gbé àdírẹ́sì láti inú ìwọ̀n ojú tọ́ọ̀nà jẹ́ ibi ìbẹ̀rẹ̀, kì í ṣe ìdáhùn. So àdírẹ́sì àti àmì àkókò yẹn pẹ̀lú ìpín ìpàdé tí ó ń ṣiṣẹ́ ní àkókò yẹn, nítorí a lè fún àdírẹ́sì yẹn fún ìpàdé mìíràn ní wákàtí kan lẹ́yìn. Àdírẹ́sì tí kò yí padà jẹ́ ọ̀nà kan láti pa ìsopọ̀ yẹn mọ́, kì í ṣe ọ̀nà kan ṣoṣo.

Níbi tí ìgbésẹ̀ ìtumọ̀ bá so àwọn ẹ̀rọ púpọ̀ pọ̀ sí àdírẹ́sì orísun kan ní òkè ẹ̀rọ ìwádìí, ìsopọ̀ náà lè dárúkọ ìpàdé ẹnubodè tí a pín nìkan. Àkọsílẹ̀ tí a pín tàbí ìwé-ẹ̀rí tí àwọn ènìyàn púpọ̀ ń lò ń dín ìsọtọ́ kù bí dátà nẹ́tíwọ́kì ṣe lè dàbí ẹni pé ó kún tó. Àwọn méjèèjì yẹ kí ó wà nínú ìjábọ̀ gẹ́gẹ́ bí ààlà, kì í ṣe ìkìlọ̀ fún ìgbà tí ó ń bọ̀.

Kọ agbègbè àkókò, orísun aago, ibi ìṣàyẹ̀wò àti gbogbo ààlà ìtumọ̀ tí ó wà láàrín wọn sílẹ̀. Àìsí yẹ kí ó ní ìṣọ́ra bíi wíwà, nítorí àkọsílẹ̀ tí ó ṣèé gé lè túmọ̀ sí pé àkọsílẹ̀ ṣíṣàn ti pẹ́, ẹ̀rọ ìwádìí kò tíì rí páálí náà rí tàbí àkọsílẹ̀ ohun èlò ti wà ní ògbà.

Ṣe àpẹẹrẹ fún ète tí a sọ, lẹ́yìn náà fi ojú tọ́ọ̀nà hàn

Nígbà tí ìbéèrè náà bá ti dúró, sọ àwọn pápá tí ó nílò, ẹni tí ó lè kà wọ́n, àti bí wọ́n ṣe ń wà fún ìgbà tó pẹ́. Kíkójọ sí i nítorí pé ibi ìpamọ́ jẹ́ òwò ń dá ẹrù tí ó ń gbé pẹ́ ju ìwádìí lọ. Àpẹẹrẹ ìkọ̀kọ̀ nínú RFC 6973 ń wo ìsopọ̀, ìsọtọ́ tí kò tọ́ àti ìkójọ tí kò pọn dandan gẹ́gẹ́ bí ìṣòro àpẹẹrẹ, kì í ṣe ìrònú àfẹ̀yìn.

Dáàbò bo ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àti àwọn àkọsílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun kan ṣoṣo, nítorí ọ̀kọ̀ọ̀kan ní èyà ara rẹ̀ kò ní ìfarakoko bíi tọkọtaya. Lẹ́yìn náà fi àpẹẹrẹ náà hàn lórí ìgbòkègbodò tí a gbà ọ́ láàyè láti dá àti èyí tí ìwọ ti lóye, ní lílo ìbéèrè tí ó kéré jùlọ tí ìjábọ̀ yóò gbára lé. Ojú tọ́ọ̀nà tí kò lè tún ìṣẹ̀lẹ̀ tí a mọ̀ ṣe kò ní tún ìṣẹ̀lẹ̀ tí a kò mọ̀ ṣe. Sọ ìṣẹ̀lẹ̀ tí ẹ̀rí gbèjà, ní àwọn ọ̀rọ̀ tí ẹ̀rí gbà, kí olùkà sì dé ìparí ńlá náà fúnra rẹ̀.

Kọ àwọn ààlà lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwárí náà: ohun tí a so pọ̀, ohun tí a túmọ̀, àti àkọsílẹ̀ wo tí ó dákẹ́. Àwárí tí ó sọ àwọn ààlà rẹ̀ fúnra rẹ̀ ń dúró nínú àyẹ̀wò tí àkópọ̀ tí ó ní ìgbọ́kànlé kò dúró nínú rẹ̀. Ìyẹn ni ìyàtọ̀ láàrín ẹ̀rí àti ìtàn nípa ẹ̀rí.

Àwọn àpilẹ̀kọ tó jọra